Praktyka

Jak AI może pomóc przy pisaniu specyfikacji warunków zamówienia (SWZ) w urzędzie?

AI przyspiesza pisanie SWZ, szczególnie przy klauzuli RODO, warunkach udziału i wzorze umowy. OPZ wymaga Waszego briefu. Sprawdźcie, co AI zrobi za Was.

⏱ 7 min czytania · 📅 15.11.2026 · 👁 29 wyświetleń

AI przyspieszy pisanie SWZ, przede wszystkim przy sekcjach powtarzalnych: klauzuli RODO, warunkach udziału, podstawach wykluczenia i wzorze umowy. Opis przedmiotu zamówienia wymaga więcej pracy z Waszej strony, bo AI musi dostać konkrety, zanim napisze cokolwiek użytecznego. Gotowy dokument i tak trafia do radcy prawnego, bo odpowiedzialność za zgodność postępowania z Prawem zamówień publicznych spoczywa na zamawiającym.

Które sekcje SWZ AI napisze bez długiego przygotowania

Przeciętna SWZ na usługi albo roboty budowlane liczy kilkadziesiąt stron. Znaczna część to tekst, który w każdym postępowaniu brzmi niemal identycznie. Tu AI robi największą różnicę: zamiast kopiować z poprzedniej SWZ i ryzykować przeniesienie przestarzałych danych, generujecie aktualną treść na podstawie danych Waszego urzędu.

Sekcje, z którymi AI radzi sobie dobrze:

  • Klauzula informacyjna RODO. Obowiązkowa przy każdej SWZ, zawsze oparta na art. 13 RODO. Wystarczy podać AI nazwę zamawiającego, dane IOD, cel przetwarzania i podstawę prawną. Gotowe w kilka minut. Znacznie bezpieczniejsze niż kopiowanie z poprzedniej SWZ i ryzykowanie, że zostaną stare dane kontaktowe IOD albo nieaktualna podstawa prawna.
  • Warunki udziału w postępowaniu. Brzmienie wymagań dotyczących zdolności technicznej, zawodowej i finansowej wynika w dużej mierze z przepisów i orzecznictwa KIO. AI wie, jak sformułować warunek referencyjny, żeby był proporcjonalny i weryfikowalny. Podajecie liczby (wartość zamówień referencyjnych, liczba wymaganych osób, kwota ubezpieczenia), AI składa gotowy tekst.
  • Podstawy wykluczenia. Obligatoryjne podstawy z art. 108 PZP zawsze brzmią tak samo. Facultatywne z art. 109 PZP dobieracie Wy, ale ich treść AI przepisze wprost z ustawy, bez błędów redakcyjnych.
  • Środki komunikacji elektronicznej. Standardowa sekcja o platformie e-Zamówienia. Podajecie adres platformy i identyfikator postępowania, AI składa gotowy rozdział zgodnie z wymogami rozporządzenia wykonawczego.
  • Projektowane postanowienia umowy. Wzór umowy to często 10-15 stron. AI przygotuje szkic na podstawie Waszych poprzednich umów albo standardowego wzoru dla danego rodzaju zamówienia. Radca poprawia szkic zamiast pisać od zera, a to skraca czas przeglądu prawnego.

Jak przygotować AI do napisania opisu przedmiotu zamówienia

OPZ to najtrudniejsza część SWZ. Musi być precyzyjny na tyle, żeby wykonawcy wiedzieli, co wyceniają. Jednocześnie nie może opisywać zamówienia tak szczegółowo, że dopuszcza tylko jednego producenta. AI bez briefu napisze tutaj ogólniki, z którymi nic nie zrobicie.

Zanim dacie AI zadanie, przygotujcie:

  • cel zamówienia jednym konkretnym zdaniem (co ma być dostarczone, wykonane albo świadczone)
  • parametry techniczne lub funkcjonalne: powierzchnia, moc, przepustowość, liczba użytkowników systemu, format pliku, standard wykończenia
  • ograniczenia lokalizacyjne albo systemowe: adres obiektu, konieczność integracji z istniejącym oprogramowaniem (np. EZD, system finansowo-księgowy, FINN, Otago)
  • termin, miejsce i warunki odbioru lub uruchomienia
  • wymogi wobec wykonawcy i jego pracowników: certyfikaty, normy, oznaczenia CE, zatrudnienie na umowę o pracę

Przy takim briefie AI napisze solidny szkic OPZ. Potem specjalista z referatu merytorycznego go weryfikuje, zamiast pisać od zera.

U jednego z urzędów, z którymi pracujemy, zamawianie usługi sprzątania trwało od lat według schematu: referat administracyjny pisze wymagania ręcznie, a zamówienia przepisują to do szablonu SWZ. Po wdrożeniu AI referat daje zwięzły brief (wykaz pomieszczeń, częstotliwość sprzątania, rodzaj powierzchni, wymogi wobec środków czystości), AI generuje szkic OPZ i warunki udziału, a specjalistka ds. zamówień sprawdza i poprawia. Nie pisze od zera. To trochę inna praca i dużo lżejsza.

Kryteria oceny ofert: gdzie trzeba uważać

AI zaproponuje strukturę kryteriów (cena, termin realizacji, gwarancja, doświadczenie, klauzule społeczne) i wzory punktacji. Ale kilku rzeczy nie sprawdzi.

Po pierwsze: czy wagi są proporcjonalne do przedmiotu zamówienia. KIO wielokrotnie uchylała postępowania, w których kryteria pozacenowe były fikcją. Np. gwarancja z wagą 5% przy zamówieniu na roboty budowlane praktycznie nie różnicuje wykonawców i może zostać zakwestionowana w odwołaniu.

Po drugie: wymogi instytucji finansującej. Gdy zamówienie idzie z dofinansowania unijnego albo krajowego (BGK, NFOŚiGW), minimalna waga kryterium pozacenowego może być narzucona umową o dofinansowanie. AI nie zna treści Waszej konkretnej umowy. Dajcie AI tę umowę do wglądu, wtedy porówna ją z proponowanymi kryteriami i wskaże niezgodności.

Po trzecie: weryfikowalność kryteriów doświadczeniowych. Kryterium "doświadczenie wykonawcy" bez wskazania dokumentu potwierdzającego (wykaz usług, protokół odbioru, referencje) jest problematyczne. KIO wskazuje na ten błąd regularnie od lat. AI może zaproponować takie kryterium, nie wiedząc, że nie doprecyzowaliście sposobu jego oceny.

AI do weryfikacji gotowej SWZ przed publikacją

Poza pisaniem AI przydaje się do sprawdzania. Załadujcie projekt SWZ i zadajcie konkretne pytania weryfikacyjne:

  • Czy klauzula RODO zawiera wszystkie wymagane elementy z art. 13 RODO: cel i podstawa prawna przetwarzania, prawa osoby, czas przechowywania, dane IOD?
  • Czy warunki udziału są spójne z wykazem podmiotowych środków dowodowych? Czyli: przy każdym warunku jest wskazany odpowiedni dokument potwierdzający?
  • Czy termin składania ofert jest zgodny z minimalnymi terminami wynikającymi z wybranego trybu, z uwzględnieniem ewentualnych skróceń?
  • Czy wzór umowy zawiera klauzulę waloryzacyjną zgodnie z art. 439 PZP, jeśli umowa ma być zawarta na ponad 6 miesięcy?

To sprawdzenie szczególnie pomaga, gdy dokumentację przygotowuje mniej doświadczony pracownik albo gdy SWZ powstaje pod presją czasu. AI wyłapie niespójności między sekcjami i braki formalne, zanim dokument trafi do radcy. Radca skupia się wtedy na kwestiach merytorycznych, nie na oczywistych brakach i błędach redakcyjnych.

Art. 439 PZP o waloryzacji umów długoterminowych był i nadal bywa źródłem błędów. Urzędy albo zapominały o klauzuli, albo wpisywały ją niezgodnie z wymogami. AI, które ma tę wiedzę w bazie, sprawdzi to za Was w kilka sekund.

AI przy odpowiedziach na pytania wykonawców

Po ogłoszeniu postępowania wykonawcy często zadają pytania do SWZ. Odpowiedzi są publiczne i muszą być spójne z treścią całej specyfikacji. Niekonsekwentna odpowiedź albo odpowiedź, która de facto zmienia warunki, może wymusić formalną zmianę dokumentacji i przedłużenie terminu składania ofert.

AI pomaga tu dwojako. Przygotowuje szkic odpowiedzi na pytanie wykonawcy: podajecie pytanie i treść SWZ, AI wskazuje właściwy rozdział i proponuje formułę odpowiedzi. Sprawdza też, czy proponowana odpowiedź nie zmienia istotnie treści SWZ. Zmiany warunków, OPZ albo wzoru umowy wymagają formalnej zmiany dokumentacji, nie tylko odpowiedzi na pytanie w wykazie wyjaśnień.

Przy bardziej rozbudowanych postępowaniach, gdzie pytań jest kilkadziesiąt, to realna ulga. Sprawdzenie spójności odpowiedzi z dokumentem liczącym 60 stron zajmuje chwilę. Pomyłka kosztuje kilkanaście dni zwłoki i wewnętrzny stres w referacie.

Czego AI nie zrobi za Was przy SWZ

Kilka rzeczy zostaje po Waszej stronie, niezależnie od narzędzi:

  • Szacunek wartości zamówienia. AI nie zna cen rynkowych w Waszym regionie ani aktualnych kosztów robocizny przy konkretnym rodzaju robót. Rozeznanie rynku i szacunek wartości robicie Wy.
  • Decyzja o podziale na części. Czy podzielić zamówienie, jak uzasadnić podział i jak zabezpieczyć się przed zarzutem o nieuzasadniony podział, to wybory wymagające znajomości kontekstu i historii postępowań w Waszym urzędzie.
  • Weryfikacja specyfiki technicznej. Parametry sprzętu zgodne z normą, standard wykończenia wynikający z przepisów budowlanych, wymogi branżowe dla pracowników ochrony lub personelu medycznego, sprawdzacie Wy albo osoba ze specjalistyczną wiedzą w danej dziedzinie.
  • Podpis i odpowiedzialność. Za treść SWZ odpowiada kierownik zamawiającego albo upoważniona przez niego osoba. AI podpowiadało treść, ale nie jest stroną postępowania i nie odpowiada za naruszenie PZP.

AI nie śledzi na bieżąco interpretacji UZP ani orzeczeń KIO. Modele mają datę graniczną wiedzy i mogą nie uwzględniać ostatnich zmian w ustawie. Przy wątpliwościach sprawdzajcie bezpośrednio na stronie UZP lub w bazie KIO.

Od czego zacząć w Waszym urzędzie

Nie trzeba od razu wdrażać systemu ani kupować licencji. Zacznijcie od jednego postępowania, które macie przed sobą.

Zbierzcie to, co macie: poprzednią SWZ z podobnego zamówienia, notatki z rozpoznania rynku, listę wymagań od referatu wnioskującego. Dajcie to AI i poproście o szkic. Nie traktujcie wyniku jako gotowca, tylko jako punkt wyjścia, który zaoszczędził Wam kilka godzin pracy od zera.

Po kilku postępowaniach zobaczycie, które sekcje AI generuje świetnie od razu, a które trzeba każdorazowo dopracowywać. Na tej podstawie możemy razem przygotować szablon prompta dostosowanego do Waszych typowych zamówień: na usługi porządkowe, na dostawy sprzętu komputerowego, na roboty drogowe.

Chętnie pokażemy, jak to działa na dokumentach z Waszego urzędu. Umówcie się na bezpłatny audyt. Sprawdzimy, jakie zamówienia macie najczęściej i gdzie AI da Wam realną oszczędność czasu. Możecie też przejrzeć realne wdrożenia w urzędach, które już korzystają z AI przy dokumentacji przetargowej.

Najczęstsze pytania

Czy AI może napisać całą SWZ bez udziału pracownika?

Nie. AI napisze sekcje standardowe (klauzula RODO, warunki udziału, środki komunikacji) i szkic OPZ, ale decyzje merytoryczne, szacunek wartości zamówienia i podpisanie dokumentu zostają po stronie zamawiającego. Gotową SWZ zawsze sprawdza radca prawny.

Czy AI zna aktualne przepisy Prawa zamówień publicznych i orzeczenia KIO?

To zależy od narzędzia i jego daty granicznej wiedzy. Modele mogą nie znać ostatnich zmian ani nowych interpretacji UZP. Przy wątpliwościach sprawdzajcie bezpośrednio na stronie UZP lub w bazie orzeczeń KIO, nie polegajcie tylko na AI.

Czy UZP albo KIO mają zastrzeżenia do używania AI przy pisaniu SWZ?

Żaden z tych organów nie wydał zakazu ani wytycznych zakazujących korzystania z AI przy przygotowaniu dokumentacji przetargowej. Odpowiedzialność za treść i zgodność z PZP spoczywa na zamawiającym niezależnie od użytego narzędzia.

Czy AI pomoże przy SWZ na zamówienie z dofinansowaniem unijnym albo krajowym?

Pomoże przy strukturze i standardowych sekcjach, ale dodatkowe wymogi z umowy o dofinansowanie (minimalna waga kryteriów, klauzule środowiskowe i społeczne) trzeba dołożyć ręcznie albo dać AI do wglądu samą umowę z instytucją zarządzającą. AI nie zna Waszej konkretnej umowy.

Opracowanie: zespół redAi z wykorzystaniem narzędzi AI.

Bezpłatny audyt

Chcecie sprawdzić, jak AI rozwiąże to u Was?

Bezpłatny audyt potrzeb i pokaz działającego wdrożenia. Bez zobowiązań.

Może Was też zainteresować